«هبوط در كویر» عنوان كتاب سیزدهم  از مجموعه آثار 35 جلدی دكتر شریعتی است كه ابتدا در دو كتاب با عنوانهای «هبوط» و «كویر» به چاپ رسیده‌اند. شریعتی در بخش اول كتاب یعنی هبوط، داستان سمبلیك آدم و هبوط او را از بهشت می‌نویسد كه در حقیقت فلسفة‌ تاریخ اوست كه به زبان نماد و سمبل حكایت می‌شود و در بخش دوم، كویر را به عنوان نماد وطنش ایران برمی‌گزیند و با برشمردن مشخصات كویر، مسایل آن روز و تاریخ پر و فراز و نشیب ایران را ترسیم می‌كند و می گوید: «كویر، تاریخی كه در صورت جغرافیا نمایان شده است.»

دكتر شریعتی از چهره‌‌‌‌هایی است كه بیشترمردم او را در سیمای یك متفكر و اصلاحگر دینی و اجتماعی می‌شناسند و كمتر از بعد ادبی او اطلاع دارند. اما شخصیت چند وجهی دكتر، او را به سمت نگارشهای متفاوت و مختلفی كشانده است. هرچند نمی‌توان او را به صورت حرفه‌ای شاعر و داستان‌نویس نامید، ناگفته نماند كه ایشان شعر و داستان نیز در كارنامه‌اش دارد. اما نوشته‌هایی كه عرصة نمود تخیل خلاق شریعتی است، نگارشهای ادبی ـ داستانی ـ شعری ایشان است. این تركیب غریب شاید بتواند به نوعی، ساختار نوشته‌هایی مانند «هبوط در كویر» و «گفت‌وگوهای تنهایی» را ترسیم نماید، نوشته‌هایی كه در پرواز خیال و زبان ایهام‌دار، گاهی به شعرناب پهلو می‌زند و در توصیف و شخصیت‌پردازی دقیق، به داستان؛ اما خود، آنها را نه به قصد شعر نگاشته است و نه داستان.

دكتر شریعتی خود در مقدمة همین كتاب، تقسیمی از نوشته‌هایش به دست می‌دهد كه موقعیت این نوشته‌های ایشان را به روشنی بیان می دارد: «نوشته هایم نیز بر سه گونه «اجتماعیات»، «اسلامیات» و «كویریات». آنچه تنها مردم می‌پسندند: اجتماعیات، و آنچه هم من و هم مردم: اسلامیات، و آنچه خودم را راضی می‌كند و احساس می‌كنم كه با آن نه كار، و چه می‌گویم؟ نه نویسندگی، كه زندگی می‌كنم: كویریات.»

از مشخصات بارز كتاب كویر، نثر زیبا، پخته وتأثیرگذار آن است. با خواندن كلمات این كتاب، خوانند خود را در پرتو تابش اشعة مرموزی می‌یابد كه از منبع نامعلومی بر سراسر وجود او تابیدن گرفته است. منبع این انرژی، بی‌شك كورة گداخته‌ای است كه شبانه‌روز در قلب دردمند و بیدار دكتر زبانه می‌كشیده است.

كتاب كویر دربرگیرندة شانزده مقاله در موضوعات به ظاهرمتفاوت، ولی در باطن همخون و  همخوی است. مهم‌ترین این مقالات، اینهایند: كویر، كاریز، تراژدی الهی، معبد، و انسان خداگونه‌ای در تبعید.